02-034 Warszawa, ul. Wawelska 15B
Rejestracja do COI 22 460 00 09Zamówienia publiczne | BIP | Kontakt | tel. 22 546 20 00

Zakład Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej

Struktura Zakładu: Pracownia Technik Patologicznych, Pracownia Genetyki Nowotworów, Pracownia Cytometrii Przepływowej, Pracownia Koordynacji Badań, Pracownia Patologii Narządowej Nowotworów, Pracownia Chemii Klinicznej, Pracownia Markerów Nowotworowych, Sekcja Organizacyjno-Administracyjna, Pracownia Cytologii Ginekologicznej

Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Monika Prochorec-Sobieszek

 

Zakład Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej zapewnia nowoczesną, kompleksową i wielospecjalistyczną diagnostykę oraz monitorowanie leczenia chorych na nowotwory. Poszczególne pracownie wykonują badania biochemiczne, cytologiczne, histopatologiczne, immunofenotypowe oraz oznaczają markery cytogenetyczne, molekularne i nowotworowe.

 

Działalność naukowa Zakładu dotyczy optymalizacji metod diagnostyki chorób nowotworowych, badania mechanizmów patogenezy oraz identyfikacji racjonalnych celów terapeutycznych w tych chorobach.

 

Pracownia Technik Patologicznych

(w jej skład wchodzą laboratoria: histopatologii, cytopatologii, immunohistochemii) przygotowuje m.in. rutynową diagnostykę histopatologiczną, wykonuje badania cytologiczne oraz barwienia immunohistochemiczne.  

Ponadto w Laboratorium Mikroskopii Elektronowej prowadzone są od 1998 r. badania dotyczące nowotworów przysadki (dotychczas zbadano ok. 4 tys. tych rzadkich guzów, co stanowi 90% przypadków z całej Polski; jest to jedyna w kraju placówka wykonująca kompleksową patomorfologiczną diagnostykę guzów przysadki). Podjęte badania dotyczą oceny korelacji pomiędzy cechami patomorfologicznymi (ocenianymi metodami immunohistochemicznymi i ultrastrukturalnymi) a stopniem złośliwości w gruczolakach przysadki oraz koncentrują się na poszukiwaniu nowych czynników prognostycznych i predykcyjnych w tych nowotworach. Ostatnie badania to również poszukiwanie patomorfologicznych markerów inwazyjności i – prowadzone we współpracy z innymi ośrodkami – poszukiwanie molekularnych podstaw patogenezy gruczolaków przysadki.

 

 

 

Pracownia Genetyki Nowotworów

(w skład której wchodzą laboratoria diagnostyki: cytogenetycznej, FISH guzów litych, molekularnej) realizuje badania genetyczne związane z mechanizmami powstawania i rozwoju nowotworów. Równocześnie prowadzona jest weryfikacja stosowanych metod w praktyce onkologicznej, zwłaszcza przy terapii celowanej molekularnie.

Głównymi technikami wykorzystywanymi w laboratorium są techniki PCR i sekwencjonowania, pozwalające na analizę zmian sekwencji genów, metoda RT-PCR pozwalająca ocenić ekspresję na poziomie mRNA oraz barwienia immunohistochemiczne pozwalające na analizę ekspresji białek. Analizowana jest także utrata heterozygotyczności w wybranych lokalizacjach na różnych chromosomach przy użyciu markerów mikrosatelitarnych. Wśród cząsteczek badanych w Pracowni szczególną uwagę poświęca się genom/białkom ze ścieżki naprawy DNA ‑ BRACA1/FA (np.: PALB2, EMSY, FANCD2), a także TP53 oraz SMARCA4.

 

Badania naukowe

Badania markera chromosomowego dup(11q), występującego w grupie chłoniaków z

pogranicza BL i DLBCL lub BL bez typowego zaangażowania genu MYC.

Aberracja ta została przedstawiona jako związana z grupą intBL/DLBCL po raz pierwszy w pracy zespołu [Pienkowska-Grela B i wsp. „Partial trisomy 11, dup(11)(q23q13), as a defect characterizing lymphomas with Burkitt pathomorphology without MYC gene rearrangement”. Med Oncol (2011) 28:1589–1595]. Diagnostyczne i prognostyczne znaczenie tej aberracji stanowi obecnie przedmiot analiz międzynarodowych zespołów badawczych.

 

Analiza częstości i wzoru występowania wybranych aberracji wobec innych danych

diagnostycznych oraz w kontekście klinicznym.

To próba stworzenia markerów cytogenetycznych, użytecznych w procesie diagnostyki lub prognozowania przebiegu chłoniaka z małych limfocytów B (SLL/CLL). Przedmiotem badania jest ocena rodzaju i zakresu delecji chromosomów 11 i 17. Prowadzona jest równocześnie analiza przypadków syndromu Richtera, będącego klinicznym skutkiem progresji CLL/SLL.

 

Badania w obszarze zmian klonalnych w przebiegu ostrej białaczki (we współpracy z

innymi ośrodkami polskimi i zagranicznymi).

 

Wykorzystywanie metod cytogenetyki i cytogenetyki molekularnej w badaniach

choroby nowotworowej człowieka na modelu zwierzęcym.

 

Aberracje cytogenetyczne związane z wybranymi typami chłoniaków: próby oceny wartości diagnostycznej i wpływu określonych zmian na przebieg choroby.

 

Analiza zmian klonalnych w ostrej białaczce szpikowej z wykorzystaniem technik klasycznej cytogenetyki, FISH i CGH celem wyodrębnienia użytecznych diagnostycznie markerów proliferacji komórek białaczkowych.

 

Badania nad rakiem jajnika:

Analiza somatycznych zmian genetycznych i predyspozycji dziedzicznych u chorych na raka jajnika.
Poszukiwanie molekularnych markerów diagnostycznych, prognostycznych i predykcyjnych u pacjentek z rakiem jajnika.
Badania in vitro nad czynnikami ukierunkowanymi na komórki o cechach fenotypu nowotworowych komórek macierzystych w raku jajnika.
Analiza mutacji i ekspresji wybranych genów ścieżki homologicznej naprawy DNA w raku jajnika.
Ocena roli PALB i EMSY – genów regulujących BRCA2 – w molekularnej patogenezie raka jajnika.
Patogeneza przeżywania komórek raka jajnika w warunkach braku adhezji: analiza transkryptomiczna i próby ingerencji w cele molekularne metodami terapii genowej.
Badania molekularnej patogenezy raka jajnika oraz genetycznych czynników predyspozycji do zachorowania na ten nowotwór.

Ustala się molekularne markery kwalifikujące do terapii taksanami oraz identyfikuje nowe geny/białka, które wpływają na przeżycie i odpowiedź na chemioterapię opartą o taksany i pochodne platyny oraz o cisplatynę z cyklofosfamidem.

Analiza zmian w drobnokomórkowym raku jajnika (SCCHT).

Wstępna analiza zmian molekularnych dowiodła występowania w tych guzach mutacji w genie SMARCA4. W dwóch analizowanych guzach wykryto trzy mutacje, powodujące powstanie przedwczesnego kodonu terminującego. Udało się wykazać, że wysoka ekspresja p19(INK4d) jest złym czynnikiem prognostycznym u pacjentek z rakiem jajnika.

 

Molekularna analiza obecności krążących komórek nowotworowych we krwi dorosłych chorych na mięsaki tkanek miękkich i kości typu sarcoma synoviale i mięsak Ewinga/PNET – korelacja z wynikami leczenia oraz czynnikami kliniczno-patologicznymi.

 

Badanie cytometryczno-cytogenetyczno-molekularne materiału uzyskanego dzięki biopsji cienkoigłowej w diagnostyce różnicowej chłoniaków Burkitta z rearanżacją i bez rearanżacji genu MYC.

 

Korelacja obrazu klinicznego i histopatologicznego u pacjentów z rakiem żołądka w zależności od statusu receptora HER2.

 

Zmiany polimorficzne, mutacyjne i epigenetyczne oraz w ekspresji genów, jako markery molekularnej diagnostyki onkologicznej.

 

Badania nad wykorzystaniem mikroRNA, jako biomarkerów nowotworowych w raku płuca, jajnika i nowotworach układu chłonnego.

 

Implikacje kliniczne koamplifikacji genów HER-2 i topoizomerazy II alfa (TOP2A).

 

Analiza zmian klonalnych w przebiegu ostrej białaczki mieloblastycznej z wykorzystaniem techniki klasycznej CGH i macierzy CGH – celem wyodrębnienia użytecznych diagnostycznie markerów proliferacji komórek białaczkowych.

 

Określenie zróżnicowania obszarów delecji chromosomów 13 i 11 w przewlekłej białaczce limfatycznej/chłoniaku z małych limfocytów B jako czynnika rokowniczego.

 

 

Współpraca naukowa

Ustalenie znaczenia zmian genetycznych w chłoniakach (z Center E. Koplowitz, Hospital Clinic w Barcelonie i Uniwersytetem Medycznym w Kolonii).

 

Ustalenie znaczenia zmian genetycznych w przewlekłej białaczce szpikowej i przewlekłej białaczce limfatycznej (z Instytutem Patologii Krwi i Medycyny Transfuzyjnej Akademii Nauk Medycznych Ukrainy we Lwowie)

 

Zmiany genetyczne w ostrych białaczkach człowieka (projekt wieloośrodkowy przy współpracy z Sekcją Cytogenetyki Hematoonkologicznej PTGC, Uniwersytetem Medycznym w Lublinie, Universitätsklinikum Jena, Institut für Humangenetik w Niemczech).

 

Bioinżynieria molekularna – genetyczne i epigenetyczne modyfikacje somatycznych komórek macierzystych izolowanych z ludzkiej krwi pępowinowej (z Pracownią Bioinżynierii Komórek Macierzystych Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN).

 

Czynniki wpływające na ryzyko zachorowania na raka jajnika (projekt wieloośrodkowy w ramach Ovarian Cancer Association Consortium; efektem współpracy są publikacje ukazujące się w renomowanych czasopismach o wysokim IF).

 

Działalność dydaktyczna

Pracownia prowadzi także działalność dydaktyczną ‑ jest ośrodkiem odbywania staży specjalizacyjnych w zakresie laboratoryjnej genetyki medycznej i klinicznej. Odbywają się tu również szkolenia w zakresie cytogenetyki nowotworów i technik molekularnych. Prowadzone są praktyki dla studentów SGGW i Biologii UW, realizowane są prace magisterskie i licencjackie dla studentów tych uczelni. Pracownicy Pracowni Genetyki Nowotworów prowadzą wykłady m.in. na kursach specjalizacyjnych i atestacyjnych dla lekarzy, spotkaniach krajowych towarzystw naukowych, licznych zjazdach i konferencjach.

 

Pracownia Cytometrii Przepływowej

Pracownia prowadzi diagnostykę cytometryczną, głównie materiału uzyskiwanego dzięki biopsji cienkoigłowej, oraz interpretację wyników cytogenetyczno-molekularnych w kontekście rozpoznawanych podtypów chłoniaków. W 2013 r. wprowadzono nowy algorytm  w diagnostyce różnicowej chłoniaków centralnego układu nerwowego i innych guzów nowotworowych i nienowotworowych OUN uwzględniający oznaczenia mikroRNA w płynie mózgowo-rdzeniowym. Ponadto w Pracowni wykonuje się rutynowe badania diagnostyczne.

 

Pracownia Patologii Narządowej Nowotworów

W Pracowni przeprowadza się ocenę patomorfologicznych czynników prognostycznych z zastosowaniem technik immunopatologicznych: m.in. w patologii chłoniaków oraz w ocenie proliferacji i apoptozy w raku jelita grubego. Badania dotyczą również porównania markerów proliferacji i apoptozy u chorych leczonych wyłącznie operacyjnie oraz u chorych po radio- i chemioterapii przedoperacyjnej.

Opracowuje się także zasady postępowania w niepalpacyjnych rakach piersi. Wprowadzono indeks prognostyczny w przedinwazyjnych rakach przewodowych piersi. Badania naukowe obejmują także m.in. ocenę spersonalizowanych markerów nowotworowych w diagnostyce nowotworów przewodu pokarmowego, patogenezę chorób zapalnych jelit oraz zmiany i diagnostykę zmian przedinwazyjnych w przełyku Barretta.

 

Pracownia Markerów Nowotworowych 

W Pracowni, w skład której wchodzi Laboratorium Immunodiagnostyczne i Laboratorium Metod Manualnych, wykonywane są oznaczenia standardowych markerów nowotworowych  oraz nowych grup biomarkerów.

W ramach współpracy z klinikami Centrum Onkologii, prowadzone są prace naukowe dotyczące oceny użyteczności klinicznej cytokin, metaloprotein i ich tkankowych inhibitorów oraz YKL-40 jako nowych czynników predykcyjnych lub prognostycznych. We współpracy z Kliniką Nowotworów Głowy i Szyi, prowadzone są badania zależności pomiędzy stężeniami TGFβ1 a oceną późnych odczynów popromiennych u chorych leczonych samodzielną radioterapią lub metodą skojarzoną, z jednoczesną chemioterapią.

 

Działalność dydaktyczna

W Pracowni prowadzone są staże specjalizacyjne w zakresie markerów białkowych dla diagnostów laboratoryjnych i lekarzy.

 

Badania kliniczne

W Pracowni wykonywane są badania w ramach realizacji grantów oraz międzynarodowych badań klinicznych prowadzonych przez badaczy z klinik Centrum Onkologii.