02-034 Warszawa, ul. Wawelska 15B
Rejestracja do COI 22 460 00 09Zamówienia publiczne | BIP | Kontakt | tel. 22 546 20 00

Klinika Nowotworów Układu Nerwowego

Struktura Kliniki: Oddział Zabiegowy i Oddział Zachowawczy

Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Wiesław Bonicki

 

Celem działalności Kliniki jest kompleksowe leczenie chorych na nowotwory mózgu, czaszki, rdzenia kręgowego, kręgosłupa oraz nerwów obwodowych. O ile w innych ośrodkach neurochirurgicznych w Polsce leczeni są także chorzy na inne choroby układu nerwowego, tu specjaliści mogą się skupić i rozwijać w dziedzinie neuroonkologii.

Klinika Nowotworów Układu Nerwowego rozpoczęła pełnoprofilową działalność 01.01.2006 roku, po półtorarocznym okresie organizacyjno-przygotowawczym. Początkowo zespół Kliniki złożony był ze specjalistów w zakresie neurochirurgii, onkologii-radioterapii i laryngologii. W czerwcu 2006 roku dodatkowo w Klinice rozpoczął działalność zespół specjalistów neuropatologów. W 2007 roku, w związku z rozpoczęciem operacji guzów w rejonach elokwentnych mózgu, w Klinice zatrudniono specjalistę neuropsychologa.

 

Projekty badawcze

W Klinice realizowane były w ostatnich trzech latach następujące projekty badawcze:

Badanie wybranych zmian molekularnych związanych z progresją glejaków o niskim stopniu złośliwości.
Ocena przydatności wybranych metod badania statusu metylacji promotora genu MGMT w odniesieniu do możliwości wykorzystania różnej jakości preparatów tkankowych i przebiegu klinicznego glejaka wielopostaciowego.
Wartość oceny indeksu proliferacyjnego MIB-1 w klinicznie inwazyjnych gruczolakach przysadki.
Wpływ różnych metod neuroobrazowania na drogę dojścia i doszczętność zabiegów resekcyjnych przeprowadzanych z powodu guzów mózgu, położonych w okolicach elokwentnych mózgu oraz rola śródoperacyjnego monitorowania funkcji poznawczych na jakość życia pacjentów po tego typu zabiegach.
Profil immunohistochemiczny i ultrastrukturalny w rzadkich nowotworach ośrodkowego układu nerwowego.

 


 

 

Działalność kliniczna

Leczenie pacjentów z glejakami i innymi pierwotnymi guzami mózgu.

Leczenie guzów pochodzenia glejowego rozpoczynamy od leczenia operacyjnego. Obejmuje ono w miarę możliwości całkowite usunięcie guza. Aby zminimalizować zakres operacji, a także możliwość wystąpienia ewentualnych powikłań, przy wykonywaniu zabiegów wprowadzono system neuronawigacji Stealth, pracujący w oparciu o badania obrazowe (MR, TK) bądź czynnościowe (fMRI). W przypadku guzów położonych w strukturach głębokich pobieramy materiał przy pomocy biopsji stereotaktycznej. W ramach działalności Kliniki wprowadzono po raz pierwszy w Polsce systemy bezramowe. O dalszej terapii decyduje badanie histopatologiczne pobranych fragmentów guza oraz ocena genetyczna materiału, szczególnie w zakresie zaburzeń w aparacie naprawy DNA, dotyczących hipermetylacji MGMT. Pełna ocena śródoperacyjna i pooperacyjna możliwa jest dzięki pracującemu w Klinice zespołowi neuropatologicznemu oraz ścisłej współpracy z Zakładem Onkologii Molekularnej i Translacyjnej Centrum Onkologii w Warszawie. Kolejnym etapem leczenia może być radioterapia, radiochirurgia, radioterapia połączona z chemioterapią, a decyzje o odpowiednim leczeniu podejmujemy w zespole złożonym z onkologa, neurochirurga, neuropatologa.

 

Leczenie pacjentów z guzami przysadki.

Ze względu na duże doświadczenie w chirurgii tego typu oraz odpowiednie zaplecze techniczne, umożliwiamy kompleksowe leczenie chorych z guzami okolicy przysadki. Operacje te wykonywane są minimalnie inwazyjnymi technikami - z dostępu przez nos z użyciem endoskopu lub techniką mikrochirugiczną. Rzadziej istnieje konieczność operowania tych guzów poprzez otwarcie czaszki. Stosujemy wówczas techniki chirurgii podstawy czaszki, przez co ryzyko uszkodzenia mózgu i nerwów czaszkowych ograniczone jest do minimum. Bogate doświadczenie operatorów Kliniki w zakresie guzów okołosiodłowych ułatwia nam zajmowanie się również przypadkami odrostów, powikłań, wymagającymi ponownych operacji. Klinika oferuje również możliwość zastosowania leczenia nowoczesnymi metodami radioterapeutycznymi (stereotaktyczna radiochirurgia). Rutynowo wykonywana jest pełna diagnostyka patologiczna guzów przysadki, odpowiadająca światowym standardom (badanie histopatologiczne, immunhistochemia, badania ultrastrukturalne w mikroskopie elektronowym, badania genetyczne), co znacznie ułatwia dalsze etapy leczenia.

 

Leczenie pacjentów z guzami okolic mózgu odpowiedzialnymi za ważne funkcje życiowe, takie jak ruch czy mowa

Operacje usuwania guzów mózgu z okolic elokwentnych, które odpowiadają za ważne funkcje życiowe, są możliwe dzięki specjalnym technikom znieczulenia, pozwalającym na zachowanie kontaktu z pacjentem podczas zabiegu. Jednoczasowe zastosowanie stymulacji korowej umożliwia określenie z ogromną dokładnością miejsc odpowiedzialnych za daną funkcję i zachowanie ich w czasie resekcji guza. Powstały w Klinice zespół neurochirurgiczno-anestezjologiczny wykonujący te operacje przeszedł odpowiednie szkolenia w ośrodkach Memorial Sloan Kettering Cancer Center w Nowym Jorku oraz Erasmus Medical Center w Rotterdamie. Dzięki temu Klinika Nowotworów Układu Nerwowego jest jednym z pierwszych ośrodków w Polsce, w którym wprowadzono tego typu leczenie.

 

Leczenie pacjentów z przerzutami do mózgu

W leczeniu operacyjnym przerzutów do mózgu używamy systemu neuronawigacyjnego Stealth, co pozwala na minimalizację zakresu zabiegu i znacznie zmniejsza liczbę ewentualnych powikłań. Przerzuty głębokie o niewielkiej średnicy do 2 cm leczymy z zastosowaniem radiochirurgii stereotaktycznej przy użyciu przyspieszacza liniowego najnowszej generacji z kolimatorem wielolistkowym. W przypadku mnogich przerzutów istnieje możliwość terapii skojarzonej.

 

Leczenie pacjentów z guzami podstawy czaszki.

Przez wiele lat uważano, że zmiany sąsiadujące z podstawą czaszki są nieoperacyjne. Szybki rozwój neurochirurgii od początku lat osiemdziesiątych oraz nawiązanie stałej współpracy przedstawicieli różnych specjalności, przede wszystkim neurochirurgów, otolaryngologów i chirurgów szczękowych umożliwił utworzenie zespołów chirurgii podstawy czaszki w niektórych ośrodkach klinicznych. We współpracy z Kliniką Nowotworów Głowy i Szyi w naszej Klinice powstał taki zespół. Duże znaczenie w planowaniu, przebiegu leczenia i jego wynikach ma dostępność uzupełniającego leczenia onkologicznego: chemioterapii i radioterapii. W wybranych przypadkach znaczenie ma właściwie prowadzona rehabilitacja jak również pomoc psychologa, który nierzadko powinien uczestniczyć w procesie leczenia i po jego zakończeniu. Blisko współpracujemy z doświadczonymi rehabilitantami i grupą psychologów zatrudnionych w Centrum Onkologii.

 

Leczenie chorych z guzami kręgosłupa i rdzenia kręgowego.

Ze względu na onkologiczny profil Kliniki głównym jej zadaniem w zakresie leczenia chorób kręgosłupa jest zapewnienie kompleksowej terapii chorych z pierwotnymi i przerzutowymi procesami nowotworowymi. Szczególny nacisk kładziemy na rozszerzanie pomocy dla chorych z ogniskami przerzutowymi do kręgów. Chorzy ci w wielu przypadkach dyskwalifikowani są z leczenia operacyjnego, mimo że zabieg nie jest tylko działaniem czysto paliatywnym, przeciwbólowym, ale również zapobiega deficytom neurologicznym i w połączeniu z radio i/lub chemioterapią może znacząco przedłużyć życie chorego. Posiadamy nowoczesny sprzęt pozwalający bezpiecznie wykonywać złożone procedury operacyjne zarówno z dostępów tylnych, jak i poprzez otwarcie klatki piersiowej i brzucha. Dzięki neuronawigacji stabilizacje kręgosłupa odbywają się z minimalną ekspozycją chorego na promieniowanie rentgenowskie oraz z maksymalną dokładnością. W Klinice mogą być wykonywane również operacje dyskopatii wszystkich poziomów kręgosłupa z wykorzystaniem zarówno dostępów tylnych jak i przednich.

 

Neuromodulacyjne techniki leczenia bólu neuropatycznego.

Ból neuropatyczny dotyka 3% populacji europejskiej, w tym ponad 30% chorych leczonych z powodu chorób onkologicznych. Oczekiwany efekt farmakoterapii (redukcja nasilenia dolegliwości o więcej niż 50%) nie jest uzyskiwany u ponad połowy chorych.

Fizjologiczna stymulacja bólowa jest przekazywana do ośrodkowego układu nerwowego głównie przez dwa rodzaje włókien: Aδ oraz C. Próg pobudliwości neuronów projekcyjnych rogów tylnych rdzenia kręgowego oraz kolejnych neuronów projekcyjnych na poziomie tworu siatkowego pnia mózgu oraz międzymózgowia uzależniony jest od interneuronów hamujących oraz grubych włókien Aβ. Zwiększona aktywność interneuronów hamujących oraz włókien Aβ moduluje percepcję fizjologicznego bólu nocyceptywnego tworząc tzw. mechanizm bramkowy Melzaka-Walla. W wyniku uszkodzenia mechanizmu bramkowego może dojść do powstania patologicznego bólu neuropatycznego.

Modulacja informacji wstępujących na poziomie rdzenia kręgowego (stymulacja rdzeniowa lub cordotomia), na poziomie pnia mózgu oraz międzymózgowia (stymulacja struktur głębokich mózgu oraz stymulacja kory ruchowej, thalamotomia) prowadzi do zmniejszenia lub ustąpienia bólów neuropatycznych stwierdzanych u pacjentów, w tym leczonych z powodów onkologicznych. W Klinice Nowotworów Układu Nerwowego CO-I prowadzone jest leczenie bólów neuropatycznych z wykorzystaniem neurostymulatorów oraz technik ablacyjnych.

 

 

Nowoczesny sprzęt

W dzisiejszych czasach poza wiedzą i umiejętnościami lekarza niesłychanie istotny jest odpowiedni sprzęt pozwalający wykonywać najtrudniejsze operacje mózgu i rdzenia kręgowego w sposób bezpieczny i skuteczny. Klinika posiada m.in.:

mikroskop operacyjny,
system neuronawigacji z możliwością wykonywania biopsji stereotaktycznych,
zestaw endoskopowy,
aspirator ultradźwiękowy (CUSA) do bezpiecznego usuwania nowotworu,
zestawy do chirurgii kręgosłupa,
zestaw do śródoperacyjnej kontroli funkcji dróg nerwowych i nerwów obwodowych,
przyspieszacz liniowy z wielolistkowym kolimatorem przystosowany do radioterapii i radiochirurgii stereotaktycznej.

 

Działalność dydaktyczna

Członkowie zespołu Kliniki uczestniczą w kursach atestacyjnych i specjalizacyjnych.

Klinika posiada akredytację dla prowadzenia specjalizacji z zakresu neurochirurgii oraz akredytację dla prowadzenia staży specjalizacyjnych dla innych specjalności.

 

Współpraca

Wspólnie ze specjalistami z zakresu onkologii (radioterapii i chemioterapii), neuropatologii oraz biologii molekularnej, zespół Kliniki stara się wybrać dla chorego możliwie optymalne leczenie wiedząc, że decyzje o kształcie całości postępowania mają zasadniczy wpływ na rezultat leczenia i zadowolenie pacjenta.