02-034 Warszawa, ul. Wawelska 15B
Rejestracja do COI 22 460 00 09Zamówienia publiczne | BIP | Kontakt | tel. 22 546 20 00

Historia


Plan stworzenia w Warszawie „Zakładu do badań nad rakiem” powstał w 1912 roku. Jego autorem był dr Józef Jaworski, założyciel (w 1906 r.) Komitetu do Badania i Zwalczania Raka. Plany te przekreślił wybuch wojny światowej.

Inicjatywa zorganizowania Instytutu Radowego, wzorowanego na paryskim Institut du Radium, została wyrażona po przez Marię Skłodowską-Curie podczas jej pierwszego po wojnie pobytu w Warszawie w 1921 roku. Utworzono Towarzystwo Instytutu Radowego pod honorowym patronatem wielkiej uczonej. Jego pierwszym przewodniczącym został prof. Franciszek Czubalski, a członkami: dr Bronisława Dłuska (siostra Marii Skłodowskiej) pełniąca też funkcję skarbnika, dr Józef Skłodowski (brat), prof. Stefan Pieńkowski, prof. Ludwik Paszkiewicz, prof. Kazimierz Białaszewicz, doc. Alicja Dorabialska, prof. Wojciech Świętosławski i doc. Adolf Wojciechowski.

Pierwszym celem Towarzystwa było zdobycie placu pod budowę – plac taki udało się uzyskać z terenów przeznaczonych na rozbudowę Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Wawelskiej. W 1923 roku w Paryżu uroczyście obchodzono 25. rocznicę odkrycia radu. Ze składek społeczeństwa francuskiego ufundowano wówczas „Dar Narodowy” dla Marii Skłodowskiej-Curie w postaci nowoczesnego ambulatorium paryskiego Instytutu Radowego, które nazwano imieniem nieżyjącego już wówczas Piotra Curie. Rocznicę tę uczczono również w Polsce. Odbyły się liczne akademie i posiedzenia naukowe z udziałem przedstawicieli świata polityki i nauki. W grudniu 1923 r. Polski Komitet do Zwalczania Raka zwrócił się do społeczeństwa z apelem: W chwili dzisiejszej, gdy Francja ofiarowuje naszej Rodaczce francuski Dar Narodowy Polska nie może pozostać obojętną, lecz winna uczcić swą genialną Córkę w sposób godny wielkiego Narodu. Polski Komitet do Zwalczania Raka zwraca się do całego Społeczeństwa polskiego z wezwaniem ofiar na polski Dar Narodowy. Darem tym winien stać się Instytut Radowy imienia Marii Skłodowskiej-Curie. W marcu 1924 roku powołano Komitet Daru Narodowego, gromadzący wybitne osobistości życia publicznego, naukowego i religijnego. Pierwsze posiedzenie otworzył prezes Polskiego Komitetu do Zwalczania Raka Henryk Barylski, obradom przewodniczył marszałek Senatu Wojciech Trąmpczyński – prezes zarządu, a honorowym prezesem został Prezydent Rzeczypospolitej Stanisław Wojciechowski. Uroczystość położenia kamienia węgielnego pod budowę Instytutu odbyła się 7 czerwca 1925 r.

Przybyła na nie z Paryża Maria Skłodowska-Curie, obecny był Prezydent RP Stanisław Wojciechowski. Plany Instytutu opracowano przy udziale bliskiego współpracownika Marii Skłodowskiej – prof. Claudiusa Regaud, dyrektora Institut du Radium w Paryżu. Budowa trwała 6 lat. Kierowało nią, wspomniane wcześniej, Towarzystwo Instytutu Radowego, nad którym patronat przyjął także z czasem Prezydent RP Ignacy Mościcki. Osobą o nieprzemijających zasługach dla powstania Instytutu, spiritus movens, stała się dr Bronisława Dłuska. Niezwykła ofi arność społeczeństwa zaowocowała zebraniem ok. 2 milionów złotych. Żadna inna placówka medyczna w Polsce nie powstała w taki sposób. Instytut mieścił się w czterech pawilonach, jeden z nich (rentgenoterapii) ufundował Narodowy Bank Polski. Dodatkowo zaciągnięto pożyczkę pół miliona złotych na wyposażenie.